به گزارش خبرنگار ایبنا، بازار بانکداری دیجیتال در ایران که طی سالهای اخیر با موجی از استقبال عمومی به ویژه از سوی نسلهای جدید همراه بوده، اکنون در آستانه یک چرخش استراتژیک قرار گرفته است. با اشباع نسبی خدماتی، چون افتتاح حساب غیرحضوری و تسهیلات خرد مانند خدمات اعتباری BNPL، این پرسش کلیدی مطرح میشود که گام بعدی نئوبانکها برای حفظ پویایی و ماندگاری در اقتصاد ایران چیست؟ آیا بازیگران فعلی قادر خواهند بود از قالب سنتی ارتقایافته خارج شده و به معنای واقعی کلمه، سرویسهای نوآورانه ارائه دهند؟
علی پیکانی کارشناس بانکداری دیجیتال و فعال حوزه بانکی و پرداخت در این باره به خبرنگار ایبنا گفت: «باید میان مفهوم نئوبانک واقعی و بانکداری دیجیتال سنتی تفاوت قائل شد. نئوبانک به معنای تخصصی و جهانی آن هنوز در ایران تحقق نیافته است؛ با این حال، پلتفرمهایی نظیر «بلوبانک» و «ویپاد» گامهای ارزشمندی در این مسیر برداشتهاند.
وی در تشریح علل استقبال از این پلتفرمها افزود: بخش عمدهای از این اقبال، ناشی از تقاضای نسلهای جدید Z و Y است؛ نسلی که تمایلی به مراجعه حضوری به شعب نداشته و بهینهسازی زمان از طریق فناوریهای همراه را ترجیح میدهد. در واقع، حذف بروکراسی اداری بزرگترین عامل جذابیت این پلتفرمهاست.
این کارشناس بانکداری دیجیتال معتقد است دوران رقابت بر سر افزایش تعداد نصب فعال و جذب کاربر به پایان رسیده و اکنون "خدمات ارزشافزوده" تعیینکننده است. سرویسهایی مانند افتتاح حساب آنلاین یا انتقال وجه هوشمند دیگر مزیت رقابتی نیستند، بلکه به کف مطالبات کاربران تبدیل شدهاند.
پیکانی تصریح کرد: خدمات تسهیلات خرد و اعتباری (BNPL) نیز به مرز اشباع رسیدهاند. گام منطقی بعدی، حرکت به سمت پلتفرمهای جامع مدیریت ثروت Wealth Management است؛ پلتفرمهایی که فراتر از وامدهی، تمام ابعاد زندگی مالی مشتری را پوشش دهند.
این فعال حوزه بانکی و پرداختی با اشاره به تغییر رفتار مصرفکننده تأکید کرد: نسل جدید تمایلی به تحلیل سنتی امور مالی خود ندارد؛ این نسل انتظار دارد سیستمهای بانکی مجهز به هوش مصنوعی، دادهها را تحلیل کرده و پیشنهادهای هوشمند سرمایهگذاری ارائه دهند؛ بنابراین این ترند جدید، مسیر آینده نئوبانکهاست.
وی در پاسخ به این سوال که آیا نشانهای از این تغییر در بازار کشور دیده میشود، گفت: این تحول با ارائه ویژگیهای جدید در بلوبانک و همچنین اقدامات هلدینگ پاسارگاد و بانک خاورمیانه در بازار سرمایه کلید خورده است.
پیکانی با تاکید بر لزوم ارتقای اعتماد کاربران گفت: فراتر از مباحث زیرساختی و امنیت سایبری، پاشنه آشیل نئوبانکهای ایرانی عدم شفافیت و پاسخگویی آنی است. متاسفانه در مواجهه با چالشهای سیستمی، گاهی پاسخ شفافی به مشتریان داده نمیشود.
وی در ادامه افزود: تکنولوژی باید برای ایجاد فرآیندهای شفاف و ارائه زمانبندی دقیق جهت رفع مشکلات کاربران به کار گرفته شود؛ این تنها راه بازسازی اعتماد آسیبدیده کاربران است.
این کارشناس در خصوص چشمانداز آینده این صنعت پیشبینی کرد: در افق ۳ تا ۵ سال آینده، بانکداری دیجیتال ایران از فاز رشد عبور کرده و وارد مرحله بلوغ میشود. این روند با توسعه زیرساختهای اینترنت و فراگیری موبایل شتاب خواهد گرفت.
وی گفت: با خروج تدریجی نسلهای قدیمی و ورود نسلهای دیجیتالمحور به چرخه اقتصادی، در دوران بلوغ شاهد خدماتی به شدت شخصیسازیشده و متمرکز بر ارتقای تجربه کاربری (UX) خواهیم بود.
پیکانی در پایان با تاکید بر اینکه نئوبانکها رقیب بانکهای سنتی نیستند، خاطرنشان کرد: این دو حوزه نقش مکمل یکدیگر را دارند. در مدل همکاری آینده، بانکهای مادر تمرکز خود را بر تامین منابع، بازارگردانی پول و فعالیتهای حاکمیتی قرار میدهند و از نقش ارائهکننده خدمات مستقیم پشت باجه فاصله میگیرند.
وی یادآور شد: در مقابل، نئوبانکها به عنوان بازوی نوآور، در حوزه توسعه محصول، یکپارچهسازی خدمات ارزشافزوده دیجیتال و اتصال بخشهای مختلف فناوری مالی فعالیت خواهند کرد.
خبرنگار: مرجان قاسمی
