به گزارش تازه های اقتصاد، انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در حالی با پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره همراه شده که بازارهای مالی جهان واکنشی دوگانه به این نتیجه نشان داده‌اند. برای سرمایه‌گذاران، نتیجه انتخابات نه صرفاً جابه‌جایی کرسی‌های پارلمان، بلکه نشانه‌ای از تغییر در موازنه قدرت سیاسی و چشم‌انداز سیاست‌های اقتصادی بزرگ‌ترین اقتصاد جهان است؛ تغییری که می‌تواند بر مقررات‌گذاری، مالیات، تجارت، فناوری و در نهایت مسیر سرمایه‌گذاری در بازارهای جهانی اثر بگذارد.
در نخستین واکنش‌ها، نگرانی از افزایش اختلاف میان کاخ سفید و کنگره و شکل‌گیری بن‌بست قانون‌گذاری، بر بخشی از معاملات سایه انداخت. گزارش‌های بازار در ساعات ابتدایی پس از اعلام نتایج از افت معاملات آتی شاخص‌های اصلی وال‌استریت حکایت داشت؛ به‌طوری‌که در مقطعی معاملات آتی نزدک ۱۰۰ تا ۲.۴ درصد و معاملات آتی شاخص S&P ۵۰۰ تا ۱.۴ درصد کاهش یافت. با این حال، در ادامه و هم‌زمان با ارزیابی دقیق‌تر پیامدهای انتخابات، بازار بخشی از افت اولیه را جبران کرد و معاملات آتی شاخص‌های اصلی آمریکا به محدوده مثبت بازگشتند.
این رفت‌وبرگشت نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران هنوز در حال سنجش پیامدهای سیاسی و اقتصادی نتیجه انتخابات هستند. از یک طرف، تقسیم قدرت در واشنگتن می‌تواند مانع تصویب سریع برخی برنامه‌های دولت شود و از شدت تغییرات ناگهانی در سیاست‌گذاری بکاهد؛ از طرف دیگر، اختلاف میان قوه مجریه و کنگره ممکن است تصمیم‌گیری درباره بودجه، مالیات، تجارت و مقررات اقتصادی را دشوارتر کند.
فناوری و هوش مصنوعی؛ در کانون نگرانی‌ها
یکی از مهم‌ترین محورهای واکنش بازارها، آینده صنعت هوش مصنوعی و شرکت‌های بزرگ فناوری است. رشد سهام این شرکت‌ها در سال‌های اخیر تا حد زیادی به سرمایه‌گذاری سنگین برای توسعه زیرساخت‌های پردازشی و ساخت مراکز داده وابسته بوده است. اکنون سرمایه‌گذاران نگران‌اند که کنگره با اکثریت دموکرات‌ها، نظارت بر شرکت‌های فناوری، توسعه هوش مصنوعی و ساخت مراکز داده را افزایش دهد و در نتیجه، هزینه‌ها و زمان اجرای پروژه‌های بزرگ این صنعت بیشتر شود.
تگزاس، به‌عنوان یکی از قطب‌های رو به رشد مراکز داده در آمریکا، در کانون این نگرانی قرار دارد. برخی تحلیلگران هشدار داده‌اند که احتمال محدودیت‌های جدید برای ساخت مراکز داده در این ایالت می‌تواند بر سهام شرکت‌های تراشه‌ساز و فعالان زنجیره هوش مصنوعی فشار وارد کند. در معاملات آسیایی نیز سهام شرکت‌هایی مانند سامسونگ، اس‌کی هاینیکس و TSMC ابتدا با افت قابل‌توجه روبه‌رو شد و سپس بخشی از زیان خود را جبران کرد. سهام فناوری و رمزارزها نیز از نگرانی درباره تشدید مقررات تأثیر پذیرفتند.
این نگرانی تنها به صنعت فناوری محدود نیست. بازارها در حال ارزیابی پیامدهای تغییر ترکیب کنگره بر بخش‌های دفاعی، سلامت، بانکداری و انرژی نیز هستند. در گزارش‌های پیش از انتخابات، تحلیلگران از احتمال تقویت حمایت‌های سیاستی از انرژی پاک، مسکن و خدمات سلامت در صورت افزایش نفوذ دموکرات‌ها سخن گفته بودند؛ در مقابل، شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، مراکز داده و صنایع دفاعی ممکن است با نظارت و پرسشگری بیشتری از سوی قانون‌گذاران مواجه شوند. البته تحقق این سناریوها به روند قانون‌گذاری و میزان توافق یا اختلاف میان کنگره و دولت بستگی دارد.
پناهگاه امن؛ اوراق قرضه و ارزهای باثبات
در بازار اوراق قرضه، واکنش سرمایه‌گذاران به شکل افزایش تقاضا برای دارایی‌های کم‌ریسک‌تر نمایان شد. بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ساله آمریکا در معاملات روز چهارشنبه حدود ۶ واحد پایه کاهش یافت و به ۴.۹۰۶ درصد رسید. بازده اوراق دوساله نیز حدود ۶ واحد پایه پایین آمد و به ۴.۵۵ درصد رسید. کاهش بازده به معنای افزایش قیمت اوراق است و می‌تواند نشانه‌ای از حرکت بخشی از سرمایه‌ها به سمت دارایی‌های امن‌تر در شرایط افزایش نااطمینانی باشد
بازار ارز نیز از این تغییر فضای سرمایه‌گذاری تأثیر گرفت. شاخص دلار در برابر سبدی از ارزهای معتبر حدود ۰.۳۷ درصد کاهش یافت و به ۱۰۱.۳۴ رسید؛ سطحی که پایین‌ترین مقدار یک‌ماهه آن گزارش شد. در مقابل، ین ژاپن و فرانک سوئیس، که از ارزهای پناهگاه امن به شمار می‌روند، تقویت شدند. یورو نیز ۰.۵ درصد در برابر دلار رشد کرد و به ۱.۱۲۴۹ دلار رسید. این تحولات نشان می‌دهد بخشی از معامله‌گران در واکنش به نتیجه انتخابات، موقعیت خود را در دارایی‌های ارزی بازتنظیم کرده‌اند.
بازگشت نسبی آرامش؛ اما نه پایان ابهام
در بازار سهام آمریکا، تصویر معاملات در طول ساعات مختلف یکسان نبود. در ساعات ابتدایی، معاملات آتی شاخص‌های اصلی با افت روبه‌رو شد؛ اما در ادامه بخشی از این کاهش جبران شد. در یکی از گزارش‌های بعدی، معاملات آتی داوجونز ۰.۴۶ درصد، S&P ۵۰۰ حدود ۰.۱۵ درصد و نزدک ۱۰۰ حدود ۰.۲۶ درصد افزایش نشان می‌داد. در مقابل، گزارش دیگری از بازارهای جهانی همچنان افت ۰.۳۵ درصدی معاملات آتی S&P ۵۰۰ و کاهش حدود ۰.۵ درصدی نزدک را ثبت کرده بود. تفاوت این ارقام به زمان ثبت معاملات و تغییر سریع انتظارات بازار بازمی‌گردد و نشان می‌دهد هنوز نمی‌توان از شکل‌گیری یک روند پایدار سخن گفت.
در بازار نفت نیز واکنش‌ها یکدست نبود. قیمت نفت پس از کاهش به کمترین سطح چهار هفته اخیر در جلسه معاملاتی پیشین، در معاملات چهارشنبه نوسان داشت. معامله‌گران از یک سو تحولات مربوط به مذاکرات پایان جنگ در اوکراین و ایران را دنبال می‌کردند و از سوی دیگر، نگران بودند که تداوم حملات و اختلال در عرضه، جریان انتقال انرژی را با مشکل مواجه کند. بنابراین، نتیجه انتخابات آمریکا در کنار تحولات ژئوپلیتیکی، به یکی از عوامل اثرگذار بر انتظارات بازار انرژی تبدیل شده است.
دولت تقسیم‌شده؛ فرصت ثبات یا عامل بن‌بست؟
پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس، به معنای تغییر موازنه قدرت در واشنگتن است؛ اما این تحول لزوماً به معنای امکان اجرای آسان برنامه‌های جدید اقتصادی از سوی کنگره نیست. دونالد ترامپ همچنان در کاخ سفید حضور دارد و اختیار وتوی مصوبات را حفظ می‌کند. از این رو، اختلاف میان دولت و کنگره می‌تواند تصویب قوانین جدید را دشوار کند و به دوره‌ای از چانه‌زنی سیاسی و محدودیت در پیشبرد برنامه‌های اقتصادی منجر شود.
از نگاه بخشی از سرمایه‌گذاران، همین تقسیم قدرت ممکن است از اجرای ناگهانی برخی سیاست‌ها، از جمله تغییرات مالیاتی یا تصمیم‌های تجاری، جلوگیری کند و فضای قابل پیش‌بینی‌تری برای بنگاه‌ها به وجود آورد. در مقابل، طولانی شدن اختلافات سیاسی می‌تواند تصمیم‌گیری درباره بودجه، سقف بدهی و سیاست‌های اقتصادی را با تأخیر مواجه کند. خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز در ارزیابی واکنش بازارها تأکید کرده است که با وجود افزایش مقاومت کنگره در برابر برنامه‌های دولت، محدودیت‌های نهادی و نبود اکثریت لازم برای عبور از موانع قانون‌گذاری، اثر فوری نتیجه انتخابات بر سیاست‌ها را محدود می‌کند.
تحلیلگران بر این نظر هستند که واکنش بازارهای جهانی به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را باید ترکیبی از نگرانی و انتظار دانست. نگرانی از افزایش نظارت بر فناوری و هوش مصنوعی، احتمال تشدید اختلافات سیاسی و ابهام در سیاست‌های مالی، بخشی از سرمایه‌گذاران را به سمت اوراق قرضه و ارزهای امن سوق داده است؛ در مقابل، احتمال مهار تغییرات ناگهانی سیاست‌گذاری و شکل‌گیری نوعی توازن در قدرت سیاسی، از نگاه برخی دیگر می‌تواند در میان‌مدت به کاهش عدم‌قطعیت کمک کند.
با این حال، نتیجه انتخابات به‌تنهایی مسیر بازارها را تعیین نمی‌کند. سیاست‌های دولت ترامپ، واکنش کنگره، تصمیم‌های بانک مرکزی آمریکا، وضعیت تورم و نرخ بهره و همچنین تحولات ژئوپلیتیکی، همچنان در تعیین جهت حرکت بازارهای جهانی نقش خواهند داشت. آنچه در نخستین واکنش‌ها دیده شد، بیش از آنکه نشانه انتخاب یک مسیر قطعی از سوی سرمایه‌گذاران باشد، بازتاب تلاش بازارها برای قیمت‌گذاری دوباره ریسک‌های سیاسی و اقتصادی آمریکاست.
نظر شما