وحید دهقان، رئیس گروه تحلیل و توسعه سامانه‌های نظارتی شرکت خدمات انفورماتیک گفت: ارسال داده‌ها از سوی بانک‌ها در قالب فایل‌های اکسل یا فرمت‌های مختلف، لزوماً به معنای استاندارد بودن و قابل اتکا بودن آنها نیست. داده‌های نظارتی باید تعریف مشخص و معنای متمایز داشته باشند.

گام تازه استانداردسازی گزارش‌های مالی در بانک‌ها/۲۷ بانک مستندات مالی را در سندباکس بارگذاری کردند

به گزارش خبرنگار ایبنا، نخستین پنل هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی نظام مالی، سرمایه‌گذاری و زیرساخت‌های دیجیتال با عنوان «انتقال تجربه طراحی و توسعه تکسونومی صورت‌های مالی شبکه بانکی» برگزار شد.

وحید دهقان، رئیس گروه تحلیل و توسعه سامانه‌های نظارتی شرکت خدمات انفورماتیک و دبیر پنل، به تشریح ضرورت استانداردسازی اطلاعات مالی، اقدامات انجام‌شده با همکاری بانک مرکزی و آثار به‌کارگیری استاندارد XBRL در نظام نظارت بانکی پرداخت.

وی با اشاره به اینکه بانک مرکزی سال‌هاست اطلاعات مختلفی را از بانک‌های تحت نظارت خود دریافت می‌کند، گفت: ارسال داده‌ها از سوی بانک‌ها در قالب فایل‌های اکسل یا فرمت‌های مختلف، لزوماً به معنای استاندارد بودن و قابل اتکا بودن آنها نیست. داده‌های نظارتی باید تعریف مشخص و معنای متمایز داشته باشند، روابط محاسباتی آنها معلوم باشد، امکان ردیابی ارقام گزارش‌شده تا منبع اصلی وجود داشته باشد و قابلیت کنترل و خوانش ماشینی داشته باشند.

دهقان با بیان اینکه استانداردسازی داده‌های مالی یک موضوع جهانی است، به شکل‌گیری کنسرسیوم بین‌المللی XBRL در سال ۲۰۰۰ اشاره کرد و افزود: در سال‌های گذشته نیز پژوهشکده پولی و بانکی، شرکت خدمات انفورماتیک، گروه ملی انفورماتیک و بانک مرکزی مطالعات و اقدامات مختلفی در این زمینه داشته‌اند، اما به دلایل مختلف، اجرای کامل این طرح به نتیجه نرسیده بود.

تدوین مدل داده‌ای متناسب با نیازهای شبکه بانکی کشور

رئیس گروه تحلیل و توسعه سامانه‌های نظارتی شرکت خدمات انفورماتیک با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای توسعه تکسونومی صورت‌های مالی شبکه بانکی گفت: بانک مرکزی با تلاش کارشناسان خود، مدل داده‌ای مورد نیاز را طراحی و تدوین کرده و آنچه در شرکت خدمات انفورماتیک انجام شده، مهندسی این اطلاعات و تبدیل آنها به استاندارد XBRL بوده است.

به گفته دهقان، یکی از دلایل طولانی شدن این فرایند، تفاوت مدل داده‌ای بانک مرکزی با مدل‌های مورد استفاده در استانداردهای بین‌المللی بود؛ به‌گونه‌ای که امکان استفاده کامل و بدون تغییر از الگوهای موجود وجود نداشت و لازم بود نیازهای اختصاصی نظام بانکی کشور نیز در این استاندارد لحاظ شود.

وی توضیح داد: در مدل داده‌ای فعلی، حدود ۲۹۶ مفهوم منطبق با استانداردهای IFRS وجود دارد و در کنار آن، حدود سه تا چهار هزار مفهوم بومی نیز تعریف شده که متناسب با نیازهای داخلی کشور است و اطلاعات آنها در چارچوب نظارتی بانک مرکزی دریافت می‌شود.

دهقان با تشریح ساختار فنی تکسونومی اظهار کرد: محصول نهایی مجموعه‌ای از فایل‌های XSD و XML است که از طریق درگاه‌های مشخص بانک مرکزی در اختیار ۲۸ بانک قرار می‌گیرد. این فایل‌ها شامل ساختار داده‌ها، روابط، قواعد محاسباتی و تعاریف مفاهیم هستند و مشخص می‌کنند هر مفهوم، ماهیت بین‌المللی دارد یا در داخل کشور تعریف شده است.

وی تأکید کرد: تکسونومی یک اپلیکیشن یا پلتفرم خاص نیست، بلکه استانداردی است که در اختیار بانک‌ها قرار می‌گیرد. بانک‌ها بدون وابستگی به یک پلتفرم مشخص و با استفاده از ابزارهای موجود، می‌توانند این استاندارد را دریافت و صورت‌های مالی خود را بر اساس آن تهیه و برای نهاد ناظر ارسال کنند.

نقش بانک مرکزی در تعریف مفاهیم و روابط داده‌ها
دبیر پنل با بیان اینکه تکسونومی صورت‌های مالی می‌تواند زمینه‌ساز تحول در نظام نظارت بانکی باشد، گفت: در نظام سنتی گزارشگری، نهاد ناظر فرم‌ها و دستورالعمل‌هایی را برای دریافت اطلاعات در اختیار بانک‌ها قرار می‌داد، اما در نظام مبتنی بر XBRL، تعاریف، روابط محاسباتی و الزامات اعتبارسنجی در قالب یک زبان مشترک و استاندارد مشخص می‌شوند.

وی افزود: در این الگو، نقش بانک مرکزی صرفاً دریافت و نگهداری داده‌ها نیست، بلکه این بانک بر تعاریف، مفاهیم و روابط حاکم بر داده‌ها نیز نظارت دارد. برای مثال، در موضوعی مانند کفایت سرمایه، مشخص است که هر قلم اطلاعاتی چه تعریفی دارد و چگونه باید محاسبه و گزارش شود؛ بنابراین بانک‌ها برای شناسایی الزامات گزارشگری هر قلم، نیازی به جست‌وجوی جداگانه در دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های مختلف ندارند.

دهقان ادامه داد: مفاهیم منطبق با استانداردهای بین‌المللی از تعاریف مربوط در چارچوب IFRS استفاده می‌کنند و مفاهیم بومی نیز توسط بانک مرکزی به زبان‌های فارسی و انگلیسی تعریف شده‌اند. در این میان، بانک مرکزی نقش اصلی در تعریف الزامات و شرکت خدمات انفورماتیک نقش فنی و اجرایی در پیاده‌سازی و مهندسی داده‌ها را بر عهده دارد.

وی با تأکید بر اینکه تحول در نظارت بدون تحول در معماری داده امکان‌پذیر نیست، اظهار کرد: اگر همچنان با منطق فرم و فایل اکسل به‌دنبال استقرار حکمرانی داده باشیم، صرفاً شکل گزارشگری را تغییر داده‌ایم و تحول اساسی اتفاق نیفتاده است. استقرار مؤثر XBRL نیازمند یک پروژه کوتاه‌مدت نیست، بلکه باید در قالب برنامه‌ای برای تحول ساختاری، ایجاد معماری یکپارچه داده و استقرار مدل حکمرانی داده دنبال شود.

دهقان با اشاره به رویکرد شرکت خدمات انفورماتیک در تعامل با بانک‌ها گفت: در این مسیر، برای هر بانک به‌صورت مستقل دوره‌های آموزشی و منتورینگ برگزار و مفاهیم و الزامات استاندارد تشریح شده است. در این فرایند، تمرکز صرفاً بر جنبه‌های فنی نبوده و تلاش شده است بانک‌ها ابتدا با مفاهیم و تعاریف استاندارد آشنا شوند.

وی افزود: یکی از نکات مهم در اجرای این استاندارد، همراهی با نهادهای تحت نظارت است. صرفاً ارائه تکسونومی و الزام بانک‌ها به استفاده از آن، ممکن است مقاومت ایجاد کند؛ بنابراین شرکت خدمات انفورماتیک تلاش کرده است در کنار بانک‌ها قرار بگیرد و نقش راهبر و همراه را ایفا کند.

اهمیت استانداردسازی داده‌ها برای استفاده از هوش مصنوعی

رئیس گروه تحلیل و توسعه سامانه‌های نظارتی شرکت خدمات انفورماتیک با اشاره به اهمیت تعریف دقیق مفاهیم و روابط داده‌ای گفت: اگر اقلام اطلاعاتی به‌درستی تعریف نشوند، داده‌های گزارش‌شده قابلیت مقایسه و اتکا نخواهند داشت. این مسئله حتی در استفاده از فناوری‌های جدید مانند هوش مصنوعی نیز اهمیت دارد.

وی تصریح کرد: صرف تجمیع حجم زیادی از داده‌ها و ارائه آنها به هوش مصنوعی، لزوماً به تولید نتایج صحیح منجر نمی‌شود. اگر مفاهیم و معنای داده‌ها به‌درستی تعریف نشده باشند، احتمال بروز خطا و ارائه خروجی‌های نادرست وجود دارد. بنابراین برای بهره‌گیری مؤثر از هوش مصنوعی در حوزه مالی، ابتدا باید تعاریف و مفاهیم داده‌ها به‌درستی ایجاد شوند و سایر سامانه‌ها بر مبنای آنها توسعه پیدا کنند.

دهقان با اشاره به تجربه کشورهای دیگر در اجرای استاندارد XBRL گفت: کشورهایی مانند ترکیه، امارات و قطر و همچنین هند و روسیه در این حوزه پیشرفت‌هایی داشته‌اند و ایران نیز در مسیر توسعه این استاندارد قرار گرفته است. به گفته وی، حمایت بانک مرکزی از این پروژه و همراهی این نهاد با شرکت خدمات انفورماتیک، نقش مهمی در پیشبرد آن داشته است.

وی با بیان اینکه در مرحله فعلی، بانک‌ها می‌توانند اعتبارسنجی اطلاعات را نیز در سمت خود انجام دهند، توضیح داد: با قرار گرفتن روابط و فرمول‌ها درون تکسونومی، بانک‌ها امکان بررسی و کنترل اطلاعات را پیش از ارسال خواهند داشت. این موضوع می‌تواند بخشی از مشکلات و اختلافات موجود در فرایند ارسال اطلاعات به سامانه‌های نظارتی بانک مرکزی، از جمله سامانه مهتاب، را کاهش دهد؛ هرچند این مشکلات به‌طور کامل از بین نخواهند رفت.

دهقان برای تشریح آثار این استاندارد به تجربه برزیل اشاره کرد و گفت: در این کشور، استفاده از چنین رویکردی به کاهش ۱۸ هزار مورد اختلاف در گزارش اطلاعات منجر شده و زمان مورد نیاز برای ارزیابی یک صورت مالی نیز از ۴۵ روز به سه روز کاهش یافته است.

آمادگی برای توسعه استاندارد در سایر بخش‌های نظام مالی

وی با اشاره به نگاه ملی شرکت خدمات انفورماتیک به پروژه XBRL اظهار کرد: این شرکت در طول اجرای پروژه، نگاه درآمدزایی نداشته و هدف اصلی، توسعه استانداردی در سطح ملی بوده است. با توجه به اینکه سازمان‌های دیگری مانند بیمه مرکزی، سازمان بورس و اوراق بهادار و وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز با نیازهای مشابهی در حوزه استانداردسازی و گزارشگری داده مواجه هستند، امکان توسعه این تجربه در سایر بخش‌های نظام مالی وجود دارد.

دهقان افزود: شرکت خدمات انفورماتیک آمادگی دارد در لایه‌های مختلف شامل تعاریف و مفاهیم، مدل داده‌ای و ابزارهای مورد نیاز، تجربیات و توانمندی‌های خود را در اختیار سازمان‌ها و نهادهای بزرگ قرار دهد. هدف این است که واحدهای مختلف بتوانند از منابع داده‌ای خود به‌صورت مستقیم به صورت‌های مالی برسند و فرایند تولید صورت‌های مالی از ابتدا تا انتها تا حد امکان به‌صورت خودکار انجام شود.

وی با اشاره به ارتباط این استاندارد با سایر بخش‌های نظام مالی و اقتصادی کشور گفت: نهادهای فعال در حوزه‌هایی مانند مبارزه با پول‌شویی و امور مالیاتی نیز با داده‌های مالی سروکار دارند و توافق بر سر تعاریف و استانداردهای مشترک می‌تواند ارتباط میان شرکت‌ها و سازمان‌های مختلف حاضر در این حوزه‌ها را تسهیل کند.

دبیر پنل در بخش دیگری از سخنان خود از توسعه سامانه گزارشگری صورت‌های مالی مبتنی بر XBRL در شرکت خدمات انفورماتیک خبر داد و گفت: این سامانه با تکیه بر تکسونومی و اسناد استاندارد طراحی شده و اطلاعات آن به‌صورت خودکار از منابع داده‌ای تولید می‌شود. خروجی سامانه در قالب ساختار و نمای بصری آشنای صورت‌های مالی در اختیار کاربران قرار می‌گیرد، اما در پشت این ساختار، استاندارد و تکسونومی مشخصی وجود دارد.

وی با اشاره به نقش معاونت نظارت بانکی بانک مرکزی در پیشبرد پروژه، از همراهی مدیران و کارشناسان این معاونت، از جمله دکتر مراد و حبیب‌زاده، در تدوین الزامات و همراهی با پیچیدگی‌های اجرایی آن قدردانی کرد. دهقان همچنین همکاری شبکه بانکی کشور و همراهی بانک‌ها در اجرای این طرح را مورد توجه قرار داد.
وی با اشاره به نقش مهندس سیفی در پیشبرد پروژه نیز گفت: این موضوع سال‌ها در حد طرح و ایده باقی مانده بود، اما با حمایت و نگاه اجرایی وی، امکان عبور از مراحل مختلف و پیشبرد عملی پروژه فراهم شد.

دهقان در پایان با اشاره به برنامه‌های بعدی شرکت خدمات انفورماتیک گفت: در کنار سامانه گزارشگری صورت‌های مالی، موضوع بصری‌سازی اطلاعات و توسعه قابلیت‌های گزارش‌گیری نیز در دستور کار قرار دارد. در همین راستا، همکاران شرکت روی سامانه‌ای با عنوان «سلف‌سرویس» کار کرده‌اند که امکان گزارش‌گیری از اطلاعات را فراهم می‌کند.

جایگزینی سامانه فعلی گزارشگری مالی با XBRL در آینده نزدیک

مژده گرامی‌امین، کارشناس گروه تحلیل و توسعه سامانه‌های نظارتی، دیگر سخنران پنل تخصصی «انتقال تجربه طراحی و توسعه تاکسونومی صورت‌های مالی شبکه بانکی» با تشریح قابلیت‌ها و آخرین اقدامات انجام‌شده برای استقرار سامانه مبتنی بر استاندارد XBRL، از بارگذاری مستندات صورت‌های مالی توسط ۲۷ بانک از مجموع ۲۸ بانک شبکه بانکی در سامانه سندباکس خبر داد و اعلام کرد که این سامانه به‌زودی جایگزین سامانه فعلی گزارشگری مالی بانک‌ها خواهد شد.

وی با بیان اینکه تاکسونومی صورت‌های مالی با هدف یکپارچه‌سازی اطلاعات و اعتبارسنجی گزارش‌های مالی بانک‌ها طراحی شده است، توضیح داد: این ساختار بر مبنای استاندارد XBRL، مجموعه‌ای از مفاهیم و المان‌های داده‌ای را در بر می‌گیرد و برای هر مفهوم، فراداده‌هایی از جمله شناسه، برچسب‌های فارسی و انگلیسی و مراجع مرتبط با استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) و دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های بانک مرکزی تعریف شده است.

به گفته گرامی‌امین، ارتباط میان مفاهیم، ساختارهای درختی و نحوه نمایش اطلاعات نیز در این مجموعه مشخص شده است. همچنین با تعریف شناسه‌های یکسان برای مفاهیم در سطح شبکه بانکی و بانک مرکزی، امکان یکپارچگی داده‌ها و شناسایی ارتباط میان اقلام تکرارشده در بخش‌های مختلف صورت‌های مالی و یادداشت‌های توضیحی فراهم می‌شود.

این کارشناس با اشاره به قابلیت اعتبارسنجی تاکسونومی اظهار کرد: برای جمع‌ها و محاسبات ارائه‌شده در گزارش‌های بانک‌ها، قواعد مشخصی در لینک‌بیس‌های محاسباتی و فرمول‌های مربوطه تعریف شده است. بنابراین پس از ارسال اطلاعات از سوی بانک‌ها، امکان کنترل گزارش‌ها و اعلام نتایج اعتبارسنجی و خطاهای احتمالی به آن‌ها وجود دارد.

وی افزود: مجموعه فایل‌های تاکسونومی منتشرشده از سوی بانک مرکزی، به‌صورت دوره‌ای و هم‌زمان با هر بار ویرایش جدید گزارش صورت‌های مالی، به‌روزرسانی و در اختیار بانک‌ها قرار می‌گیرد. این فایل‌ها از طریق ابزارهای بین‌المللی مبتنی بر XBRL قابل مشاهده و بررسی هستند و بانک‌ها می‌توانند با استفاده از این ابزارها، مستندات صورت‌های مالی خود را تولید کنند.
بارگذاری ۲۲۶ فایل صورت‌های مالی در سامانه سندباکس

گرامی‌امین در ادامه با تشریح اقدامات انجام‌شده برای آماده‌سازی بانک‌ها جهت استفاده از تاکسونومی گفت: در مراحل گذشته، جلسات منتورینگ با تعدادی از بانک‌ها برگزار شد و برخی دیگر نیز از طریق شرکت‌های شخص ثالث با شرکت خدمات انفورماتیک ارتباط برقرار کردند و تاکسونومی را دریافت کردند.

وی افزود: در این جلسات، معماری استاندارد XBRL و انواع ساختار گزارش‌ها، از جمله ساختارهای تک‌ستونه و جدولی، با استفاده از داده‌های ویرایش ششم صورت‌های مالی تشریح و بررسی شد تا بانک‌ها بتوانند مستندات مصداق خود را تولید کنند.

این کارشناس با اشاره به راه‌اندازی سامانه سندباکس برای دریافت و ارزیابی مستندات بانک‌ها اظهار کرد: در این سامانه، امکان اعتبارسنجی فایل‌های ارسالی بر اساس لینک‌بیس‌های محاسباتی و فرمول‌های تعریف‌شده فراهم شده است. به این ترتیب، تعداد موارد صحیح و منطبق با قواعد محاسباتی و همچنین موارد دارای خطا قابل شناسایی است.

به گفته وی، گزارش‌های ارزیابی عملکرد بانک‌ها به‌صورت هفتگی تهیه می‌شد و در جلسات منتورینگ نیز فایل‌های ارسالی از نظر کیفیت، ایرادات و موارد نیازمند اصلاح مورد بررسی قرار می‌گرفت.
گرامی‌امین با ارائه آماری از میزان مشارکت بانک‌ها در این فرآیند گفت: از مجموع ۲۸ بانک فعال در شبکه بانکی، تاکنون ۲۷ بانک مستندات مصداق خود را در سامانه سندباکس بارگذاری کرده‌اند و تعداد کل فایل‌های بارگذاری‌شده به ۲۲۶ مورد رسیده است. همچنین بانک‌ها برای تعداد دفعات بارگذاری فایل محدودیتی ندارند و هر بانک به‌طور متوسط پنج تا شش مرتبه مستندات خود را در سامانه بارگذاری کرده است.

وی ادامه داد: در جریان بررسی مستندات، ایرادات موجود، مسائل نیازمند تصمیم‌گیری بانک مرکزی و چالش‌های مشترک بانک‌ها شناسایی و تجمیع شده و برای بانک مرکزی ارسال شده است. انتظار می‌رود با تعیین تکلیف این ابهامات، بانک‌ها بتوانند مستندات خود را با حداقل خطا در سامانه بارگذاری کنند.

این کارشناس گروه تحلیل و توسعه سامانه‌های نظارتی در بخش دیگری از سخنان خود به قابلیت‌های سامانه XBRL اشاره کرد و گفت: بانک‌ها در حال حاضر می‌توانند نام کاربری و رمز عبور خود را برای ورود به سامانه دریافت کنند و از امکانات آن برای بارگذاری و اعتبارسنجی مستندات صورت‌های مالی استفاده کنند.

وی با اشاره به قابلیت پشتیبانی سامانه از چند نسخه تاکسونومی (Multi-Taxonomy) توضیح داد: با انتشار نسخه‌های جدید تاکسونومی، این نسخه‌ها در سامانه قرار می‌گیرند و بانک‌ها می‌توانند مستندات خود را بر اساس نسخه‌های منتشرشده بارگذاری کنند. همچنین ساختار نمایش مستندات مصداق بر اساس قالب PDF گزارش صورت‌های مالی طراحی شده و نتایج اعتبارسنجی هر گزارش نیز به‌صورت ساختارمند در سامانه قابل مشاهده است.

گرامی‌امین تصریح کرد: فرمول‌های اعتبارسنجی بر اساس محاسباتی که بانک مرکزی در اختیار شرکت خدمات انفورماتیک قرار داده، در سامانه پیاده‌سازی شده‌اند و بانک‌ها می‌توانند گزارش‌های خود را با استفاده از این فرمول‌ها کنترل کنند.

وی با اعلام اینکه سامانه XBRL به‌زودی در محیط‌های سندباکس و عملیاتی جایگزین سامانه فعلی گزارشگری مالی بانک‌ها می‌شود، خاطرنشان کرد: این رویکرد صرفاً به شبکه بانکی محدود نیست و می‌توان از همین زیرساخت برای طراحی و پیاده‌سازی تاکسونومی و سامانه‌های گزارشگری سایر کسب‌وکارها و نهادها، از جمله بانک‌ها، بورس، بیمه و دیگر سازمان‌های دارای عملیات گزارشگری استفاده کرد.

چرا استفاده از استاندارد تاکسونومی مهم است؟

سومین سخنران این پنل حامد میرشک، سرپرست مدیریت گروه تحلیل و توسعه سامانه‌های نظارتی شرکت خدمات انفورماتیک بود که  با اشاره به اهمیت بهره‌گیری از استاندارد تاکسونومی در جمع‌آوری و یکپارچه‌سازی داده‌ها، توسعه ابزارهای گزارش‌گیری و مصورسازی اطلاعات را یکی از الزامات مهم استفاده مؤثر از این زیرساخت دانست.

وی اظهار کرد: با توجه به اینکه تاکسونومی به‌عنوان یک استاندارد و زیرساخت برای جمع‌آوری داده‌ها در قالبی یکپارچه و استاندارد مطرح شده است، ضروری است ابزارهایی نیز در کنار این زیرساخت توسعه یابند تا امکان بهره‌برداری مؤثر از اطلاعات و داده‌های گردآوری‌شده فراهم شود.

میرشک با بیان اینکه یکی از نیازهای اصلی در این حوزه، دسترسی به گزارش‌های نظارتی و عملکردی بر مبنای داده‌های استاندارد است، افزود: لازم است بتوانیم گزارش‌های موردنیاز را با استفاده از این مدل داده استخراج و مصورسازی کنیم. این موضوع از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چراکه هم در حوزه نظارت و هم در ارزیابی عملکرد بانک‌ها، دسترسی سریع و دقیق به اطلاعات نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

وی ادامه داد: بر همین اساس، تلاش همکاران ما بر توسعه محصولی با رویکرد مدل خدمت (Service Model) متمرکز شده است تا زیرساخت لازم برای مصورسازی داده‌ها و ارائه ابزارهای گزارش‌گیری پویا فراهم شود. از آنجا که مدل تاکسونومی ماهیتی پویا و ساختاریافته دارد و می‌تواند مفاهیم و ابعاد مختلف اطلاعاتی را پوشش دهد، استفاده از آن امکان طراحی و تولید انواع گزارش‌های موردنیاز را فراهم می‌کند.

سرپرست مدیریت گروه تحلیل و توسعه سامانه‌های نظارتی با اشاره به گستره کاربرد این قابلیت‌ها تصریح کرد: این ابزارها می‌توانند علاوه بر پاسخ‌گویی به نیازهای نظارتی بانک مرکزی، در شبکه بانکی و برای استفاده خود بانک‌ها نیز کاربرد داشته باشند. همچنین دامنه استفاده از چنین زیرساختی به سایر صنایع از جمله بازار سرمایه و صنعت بیمه نیز قابل توسعه است؛ چراکه شرکت‌ها و مؤسسات مختلف برای ارزیابی عملکرد خود به گزارش‌ها، شاخص‌ها و داشبوردهای مدیریتی نیاز دارند.

میرشک خاطرنشان کرد: برخورداری از ابزاری که بتواند فرآیند گزارش‌گیری را با سرعت و سهولت بیشتری انجام دهد، به سازمان‌ها کمک می‌کند تا شاخص‌های عملکردی خود را به‌صورت دقیق رصد کرده و داشبوردهای متناسب با نیاز مدیران، اعضای هیئت‌مدیره و سایر تصمیم‌گیران طراحی و تولید کنند.

وی در ادامه، یکی از چالش‌های مهم سامانه‌های گزارش‌گیری و مصورسازی اطلاعات را تغییرپذیری داده‌ها و مدل‌های اطلاعاتی عنوان کرد و گفت: مدل‌های داده به‌طور مستمر در حال تغییر و به‌روزرسانی هستند، اما بسیاری از ابزارهایی که در حال حاضر در بانک‌ها و مؤسسات مالی برای مصورسازی اطلاعات مورد استفاده قرار می‌گیرند، در مواجهه با تغییر مدل یا ساختار داده‌ها به توسعه مجدد و اعمال تغییرات در ساختار خود محصول نیاز دارند؛ فرآیندی که مستلزم صرف زمان و هزینه است.

وی افزود: یکی از مزیت‌های اصلی سامانه توسعه‌یافته، پویایی و انعطاف‌پذیری آن در برابر تغییرات استاندارد تاکسونومی است. به این معنا که با تغییر یا به‌روزرسانی مدل استاندارد، ابزارهای گزارش‌گیری و مصورسازی نیز می‌توانند بدون نیاز به اعمال تغییرات اساسی در محصول، خود را با ساختار جدید تطبیق دهند و گزارش‌های موردنیاز را به‌روز کنند.

میرشک در پایان تأکید کرد: این قابلیت می‌تواند برای بانک‌ها، شرکت‌ها و سایر مؤسسات مالی و اقتصادی بسیار کاربردی باشد؛ زیرا با هر بار به‌روزرسانی تاکسونومی، امکان به‌روزرسانی گزارش‌ها و داشبوردهای مرتبط نیز فراهم می‌شود و سازمان‌ها می‌توانند متناسب با آخرین تغییرات مدل استاندارد، از اطلاعات خود بهره‌برداری کنند.

معرفی قابلیت‌های ابزار گزارش‌ساز و داشبوردهای تحلیلی توسعه‌یافته

شاهوردی، کارشناس گروه تحلیل داده‌ها از دیگر سخنرانان این پنل در تشریح قابلیت‌های ابزار گزارش‌ساز و داشبوردهای تحلیلی توسعه‌یافته، از امکان مشاهده جزئیات صورت‌های مالی، طراحی گزارش‌های سفارشی و تبدیل داده‌های مالی به نمودارها و داشبوردهای مدیریتی خبر داد.

وی با اشاره به اینکه ابزار ارائه‌شده مبتنی بر رویکرد سرویس‌محور طراحی شده است، اظهار کرد: در فرآیند توسعه این ابزار، گزارش‌های موردنیاز پیاده‌سازی شده و در نهایت قابلیت تبدیل آن‌ها به داشبوردهای تحلیلی و گزارش‌های سفارشی فراهم شده است.

شاهوردی با تشریح دو رویکرد اصلی این ابزار در نمایش و تحلیل اطلاعات افزود: در رویکرد نخست، کاربران می‌توانند از طریق داشبوردهای طراحی‌شده، به اطلاعات صورت‌های مالی و جزئیات یادداشت‌های همراه آن دسترسی داشته باشند. این قابلیت حتی امکان مشاهده لایه‌های زیرین یادداشت‌ها و زیریادداشت‌ها را نیز فراهم می‌کند؛ به‌گونه‌ای که کاربران می‌توانند جزئیات اطلاعات مالی را تا سطوح مختلف مشاهده و بررسی کنند. همچنین امکان دسترسی به یادداشت‌ها در قالب فایل PDF و نمای ساختاریافته سامانه پیش‌بینی شده است.

وی در ادامه، قابلیت گزارش‌ساز سفارشی را از دیگر ویژگی‌های مهم این ابزار دانست و تصریح کرد: تهیه و طراحی گزارش از صورت‌های مالی، به‌ویژه زمانی که نیاز به استخراج و ترکیب اقلام مختلف اطلاعاتی وجود دارد، می‌تواند فرآیندی زمان‌بر باشد؛ اما با استفاده از گزارش‌ساز سفارشی، این فرآیند بسیار ساده‌تر شده است. کاربران می‌توانند با استفاده از قابلیت کشیدن و رها کردن (Drag & Drop)، اقلام موردنظر خود از جمله یادداشت‌ها و زیریادداشت‌های صورت‌های مالی را انتخاب کرده و در صفحه اصلی گزارش قرار دهند.

شاهوردی خاطرنشان کرد: کاربران در طراحی گزارش‌ها محدود به یک قالب مشخص نیستند و می‌توانند اطلاعات انتخاب‌شده را در قالب جدول یا نمودار نمایش دهند. همچنین در طراحی این ابزار، ساختار و واژگان اصلی تاکسونومی مطابق با فایل مرجع صورت‌های مالی در نظر گرفته شده است تا در صورت وجود ابهام در ترجمه اصطلاحات، امکان مراجعه به واژه اصلی و لاتین آن نیز وجود داشته باشد.
وی با اشاره به اهمیت حفظ ارتباط مفهومی میان اقلام اطلاعاتی توضیح داد: ممکن است یک یادداشت مالی در بخش‌های مختلف صورت‌های مالی مورد استفاده قرار گرفته باشد؛ ازاین‌رو، علاوه بر نمایش عنوان یادداشت، مفهوم بالادستی یا والد آن نیز در سامانه لحاظ شده است. به این ترتیب، کاربر می‌تواند متناسب با نیاز خود، محل و بستر استفاده از یک قلم اطلاعاتی را در بخش‌های مختلف صورت‌های مالی، از جمله یادداشت‌های مرتبط با تسهیلات اعطایی، صورت سود و زیان یا سایر بخش‌ها انتخاب کرده و گزارش موردنظر خود را تهیه کند.

شاهوردی در ادامه با تأکید بر قابلیت‌های تحلیلی و مدیریتی این سامانه گفت: یکی دیگر از امکانات مهم ابزار گزارش‌ساز، ایجاد سریع نمودارهای مالی و ارائه نمایی کلی و قابل فهم از اطلاعات است. این قابلیت به کاربران کمک می‌کند تا علاوه بر بررسی جزئیات و داده‌های تخصصی، بتوانند در یک نگاه تصویری روشن از وضعیت شاخص‌ها و اطلاعات مالی به دست آورند.

وی افزود: این ابزار می‌تواند اطلاعات مالی را به نمودارهای تحلیلی تبدیل کند و زمینه شناسایی الگوها و بررسی روندها را فراهم آورد. همچنین داشبوردهای طراحی‌شده می‌توانند متناسب با نیاز مدیران ارشد و مدیران میانی سازمان‌ها، تصویری خلاصه، کاربردی و تحلیلی از وضعیت عملکرد ارائه دهند و به بهبود فرآیند تصمیم‌گیری کمک کنند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

آخرین اخبار

وب گردی