به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا، مجموعهای از اسناد داخلی که رسانهها به آنها دست یافتهاند، بار دیگر گذشته پرحاشیه دویچهبانک را به کانون توجه بازگردانده است. گزارشها از ادامه برخی روابط تجاری بانک با مشتریان روس تا آستانه حمله مسکو به اوکراین در سال ۲۰۲۲، تراکنشهای مشکوک مرتبط با «جفری اپستین» و افشای اشتباهی سوابق مالیاتی «دونالد ترامپ» حکایت دارند. رویترز تاکید کرده که نتوانسته این ادعاها را مستقلا تایید کند.
مسئله برای بزرگترین بانک آلمان فقط محتوای اسناد نیست؛ پرسش مهمتر این است که آیا اصلاحات چندساله توانستهاند سازوکارهای کنترل و فرهنگ سازمانی بانک را دگرگون کنند یا نه. بانک میگوید موارد مطرحشده تاریخیاند و از سال ۲۰۱۹ بیش از هفت میلیارد یورو برای تقویت کنترلهای خود سرمایهگذاری کرده است. با این حال، گستردگی افشا و پیامدهای آن نشان میدهد که بازسازی اعتماد همچنان پروژهای ناتمام است.
افشای اسناد و بازگشت پرسشهای قدیمی
مجموعه اسناد افشاشده بیش از ۱۵ میلیون مدرک، از جمله ایمیلها، صورتجلسهها و سوابق داخلی را دربر میگیرد. رسانههای منتشرکننده گفتهاند گزارشهای بیشتری در راه است؛ موضوعی که میتواند دامنه بررسی عمومی و فشار بر بانک را افزایش دهد.
اسناد منتشر شده نشان میدهند دویچهبانک تا پیش از تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، به فعالیتهای تجاری مرتبط با مشتریان روس ادامه داده است. همچنین درباره ارتباط بانک با «جفری اپستین» گفته شده که خدماتدهی پس از اعلام تصمیم به پایان رابطه ادامه یافت و حسابهای او پس از بازداشتش در ژوئیه ۲۰۱۹ بسته شد.
گزارشها همچنین از ارسال اشتباهی سوابق مالیاتی «دونالد ترامپ» به حسابدار مشتری دیگری سخن میگویند. خود بانک افشاگریها را مربوط به گذشته دانسته است؛ اما منتقدان میگویند قدمت یک رویداد، بهتنهایی پاسخ نمیدهد که آیا ضعفهای مشابه همچنان در ساختار بانک وجود دارند یا خیر.
وعده اصلاح در برابر آزمون اعتماد
«کریستین زوینگ» از سال ۲۰۱۸ مدیریت بانک را با ماموریت بازگرداندن سودآوری و ترمیم اعتماد بر عهده گرفت. دویچهبانک در سالهای اخیر دوباره به سودآوری پایدار رسیده و قیمت سهام آن در دوره مدیریت او افزایش چشمگیری داشته است؛ دستاوردهایی که بانک برای نشان دادن پیشرفت خود به آنها استناد میکند.
دویچه بانک اعلام کرده از سال ۲۰۱۹ بیش از هفت میلیارد یورو برای تقویت کنترلها سرمایهگذاری کرده است. گزارش سالانه ۲۰۲۵ نیز رقم سرمایهگذاری تجمعی در کنترلها را بیش از هفت میلیارد یورو اعلام میکند. با این حال، سرمایهگذاری مالی بهتنهایی نشان نمیدهد که فرایندهای نظارتی در همه بخشها کارآمد شدهاند یا کارکنان در برابر تخلف و خطا واکنش بهموقع نشان میدهند.
«زوینگ» در گفتوگویی پذیرفت که بینقص نیست، اما گفت مسیر کلی بانک درست بوده و همچنان درست است. رئیس هیئت نظارت، «الکساندر واینندتس»، نیز از او حمایت کرد. اما انتشار اسناد تازه، حمایت مدیران را به آزمونی عمومی تبدیل کرده است: آیا اصلاحات به تغییر پایدار انجامیدهاند یا عمدتا در قالب هزینهکرد و وعده باقی ماندهاند؟
فشار نهادهای ناظر و هزینه شهرت
وزیر دارایی آلمان، «لارس کلینگبایل»، خواستار بررسی موضوع از سوی نهادهای مسئول شد و گفت بانک باید با شفافیت کامل توضیح دهد چگونه کاستیهای پیشین را برطرف کرده و از تکرار آنها جلوگیری میکند. نهاد ناظر مالی آلمان، بافین، اعلام کرده از سال ۲۰۱۸ شش بررسی مرتبط با دویچهبانک انجام داده است.
با این حال، یک مقام نظارتی اروپایی به رویترز گفته فعلا نشانهای از آغاز یک تحقیق گسترده تازه وجود ندارد؛ بخشی از پروندهها ظاهرا به گذشته مربوطاند و اشتیاق محدودی برای بازگشایی آنها دیده میشود. این احتیاط ممکن است از فشار فوری نظارتی بکاهد، اما لزوما به معنای رفع نگرانی درباره اعتبار بانک نیست.
بازار واکنش سریعتری نشان داد: سهام دویچهبانک در روز نخست گزارشها شش درصد افت کرد و روز بعد نیز کاهش یافت. مجموعا حدود ۳.۷ میلیارد یورو از ارزش بازار بانک کاسته شد. با این همه، یکی از سرمایهگذاران بزرگ به رویترز گفته بود در گزارشها نکته کاملا تازهای برای تغییر ارزیابی خود از مدیریت نمیبیند؛ هرچند چگونگی درز اسناد را محل پرسش دانسته است.
سابقه عملیاتی و پرسش جانشینی
دویچهبانک پیشتر نیز بهدلیل مشکلات ادغام سامانههای پستبانک با انتقاد روبهرو شده بود. در سال ۲۰۲۳، اختلالها دسترسی برخی مشتریان به حسابها و تماس با مراکز خدمات را دشوار کرد. بافین آن زمان نماینده ویژهای برای پیگیری رفع مشکلات و رسیدگی به انباشت درخواستهای مشتریان منصوب کرد.
در نوامبر ۲۰۲۶، بافین اعلام کرد بانک را بهدلیل ضعف در رسیدگی به شکایتها و تاخیر در اجرای برخی درخواستهای انتقال اوراق بهادار، در مجموع هشت میلیون یورو جریمه کرده است. این جریمه به تخلفهای مربوط به سال ۲۰۲۳ ارتباط داشت و پروندهای جدا از افشاگریهای اخیر است؛ اما برای منتقدان، نشانهای است که چالشهای عملیاتی و نظارتی بانک صرفا به گذشته دور محدود نمیشوند.
افشاگری تازه همچنین بحث درباره آینده مدیریتی بانک را تقویت کرده است. «فیلیپو آلوتی» از شرکت سرمایهگذاری فدرِیتد هرمیس گفته هیئتمدیره باید در مقطعی به جانشینی «زِوینگ» فکر کند. این بحث بهخودیخود حکمی درباره عملکرد مدیرعامل نیست، اما نشان میدهد اعتماد سرمایهگذاران به دوام مسیر اصلاح، به پاسخگویی شفاف و نتایج قابل سنجش وابسته است.
در نهایت باید گفت افشای اسناد تازه بیش از آنکه صرفا پروندهای درباره خطاهای گذشته باشد، آزمونی برای سنجش کیفیت اصلاحات دویچهبانک است. در این میان، هر چند سودآوری دوباره و میلیاردها یورو سرمایهگذاری در کنترلها اهمیت دارند، اما برای بازسازی اعتبار کافی نیستند. بانک باید روشن کند چه سازوکارهایی تغییر کرده، مسئولیت خطاها چگونه تعیین میشود و چه تضمینی وجود دارد که مشتریان و نهادهای ناظر با تکرار موارد مشابه روبهرو نشوند.

نظر شما